چرا تأمین پرینتر بیش از گذشته به حملونقل وابسته شده است؟ جنگ و زنجیره تأمین

خرید پرینتر تا چند سال قبل بیشتر به مقایسه قیمت، برند و مشخصات فنی محدود میشد. اما امروز عامل دیگری هم روی این تصمیم اثر میگذارد؛ زنجیره تأمین و حملونقل. چون حتی اگر کالا در مبدا موجود باشد، اختلال در مسیرهای حمل میتواند روی زمان تحویل و قیمت نهایی تأثیر بگذارد.
در ظاهر، پرینتر یک کالای اداری معمولی است، اما پشت هر دستگاه فرآیندی از تأمین قطعات، مونتاژ و توزیع قرار دارد. به همین دلیل در سالهای اخیر، جنگها و تنشهای منطقهای بیشتر از گذشته روی بازار این محصولات اثر گذاشتهاند.
برای همین امروز بسیاری از خریداران هنگام خرید پرینتر فقط به قیمت توجه نمیکنند؛ بلکه پایداری تأمین، دسترسی به مواد مصرفی و توانایی فروشنده در تحویل بهموقع هم برایشان اهمیت پیدا کرده است.
چرا بازار پرینتر به جنگ و بحران واکنش نشان میدهد؟
وقتی صحبت از جنگ میشود، ذهن بیشتر افراد به سمت بازار نفت، انرژی یا کالاهای اساسی میرود. اما در عمل، بسیاری از کالاهای فناوری هم وابستگی بالایی به شرایط بینالمللی دارند و پرینتر یکی از همین محصولات است.
ساخت یک پرینتر معمولاً به یک کشور محدود نمیشود. ممکن است بخشی از قطعات الکترونیکی در یک منطقه تولید شوند، قطعات مکانیکی در کشور دیگری ساخته شوند و مونتاژ نهایی در نقطهای کاملاً متفاوت انجام شود. به همین دلیل هر مشکلی که در مسیر جابهجایی این قطعات ایجاد شود، میتواند برنامه تولید و عرضه را تحت تأثیر قرار دهد.
گاهی تأخیر چند هفتهای در حمل یک قطعه میتواند زمان تحویل هزاران دستگاه را جابهجا کند.
حملونقل دیگر فقط یک مرحله اجرایی نیست
تا چند سال قبل، بسیاری از فعالان بازار حملونقل را صرفاً بخشی از فرآیند تحویل کالا میدانستند. کالا تولید میشد و بعد به مقصد میرسید. اما حالا شرایط فرق کرده است.
امروز خیلی وقتها مسئله اصلی موجود بودن کالا نیست؛ مسئله این است که آیا آن کالا در زمان مناسب به دست خریدار میرسد یا نه. بار ثبت شده، سفارش انجام شده و حتی کالا آماده خروج از انبار است، اما ممکن است به دلیل ازدحام بنادر، تغییر مسیرهای حمل یا افزایش محدودیتهای بینالمللی، زمان رسیدن آن قابل پیشبینی نباشد.
همین موضوع باعث شده نقش لجستیک از یک بخش جانبی به یکی از ارکان اصلی تأمین کالا تبدیل شود. بسیاری از شرکتها قبل از هر تصمیم خرید، وضعیت حمل و زمان تحویل را هم بررسی میکنند؛ چون میدانند هر تأخیر کوچکی میتواند برنامه کاری آنها را بههم بزند.
بازار دستگاه چاپگر بیش از گذشته به زنجیره تأمین وابسته است
یکی از تغییراتی که طی سالهای اخیر بیشتر خودش را نشان داده، افزایش وابستگی بازار دستگاه چاپگر به عملکرد زنجیره تأمین است.
در گذشته واردکنندگان تا حد زیادی میتوانستند زمان ورود کالا را پیشبینی کنند، اما امروز افزایش هزینههای حمل، محدودیت برخی مسیرها و تغییر شرایط تجاری، برنامه تأمین را با عدم قطعیت بیشتری همراه کرده است.
به همین دلیل بسیاری از فروشندگان تلاش میکنند موجودی بیشتری در انبار داشته باشند. نتیجه این شرایط هم در بازار قابل مشاهده است؛ از نوسان موجودی گرفته تا تغییر زمان تحویل و قیمتها.

چرا هزینه حمل روی قیمت نهایی اثر میگذارد؟
در بازار معمولاً همه نگاهها به نرخ ارز دوخته میشود. ارز بدون شک یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت است، اما همه ماجرا نیست.
وقتی شرایط حملونقل پیچیدهتر میشود، فقط کرایه بار افزایش پیدا نمیکند. هزینه بیمه، انبارداری، تخلیه و بارگیری، تأخیر در تحویل و حتی خواب سرمایه هم بیشتر میشود. مجموعه این هزینهها در نهایت روی قیمت تمامشده کالا اثر میگذارند.
به همین دلیل گاهی بازار با افزایش قیمت روبهرو میشود، در حالی که تغییر محسوسی در نرخ ارز اتفاق نیفتاده است. در چنین شرایطی، بخشی از فشار قیمتی از دل زنجیره حمل و تأمین به بازار منتقل میشود.
این همان بخشی است که مصرفکننده معمولاً آن را نمیبیند اما نتیجه آن را هنگام خرید احساس میکند.
کمبود همیشه به معنی نبود کالا نیست
یکی از سوءتفاهمهای رایج در بازار این است که هر زمان عرضه کاهش پیدا کند، تصور میشود کالا وجود ندارد. در حالی که در بسیاری از مواقع مسئله چیز دیگری است.
ممکن است محموله وارد کشور شده باشد اما هنوز در مرحله ترخیص قرار داشته باشد. گاهی کالا در انبار موجود است اما هنوز به شبکه توزیع نرسیده است. بعضی وقتها هم فروشندگان به دلیل شرایط نامطمئن بازار، عرضه را با احتیاط بیشتری انجام میدهند.
در چنین وضعیتی بازار احساس کمبود میکند، در حالی که بخشی از کالا همچنان در چرخه تأمین حضور دارد.
این نوع کمبود معمولاً رفتار خریداران را هم تغییر میدهد. بعضی افراد خرید خود را جلو میاندازند، برخی فروشندگان محافظهکارتر میشوند و همین رفتارها میتواند نوسان بازار را بیشتر کند.

در انتخاب دستگاه پرینتر فقط قیمت مهم نیست
اگر مسئول خرید یک شرکت یا مجموعه اداری باشید، احتمالاً مهمترین دغدغه شما پیدا کردن پایینترین قیمت بازار نخواهد بود.
آنچه اهمیت بیشتری دارد، قابلیت اتکای تأمینکننده است. چون اگر امروز یک دستگاه پرینتر را با قیمت مناسب تهیه کنید اما چند ماه بعد برای تأمین همان مدل، قطعات یا مواد مصرفی آن با مشکل روبهرو شوید، صرفهجویی اولیه عملاً ارزش چندانی نخواهد داشت.
به همین دلیل خریداران حرفهای معمولاً فقط به برچسب قیمت نگاه نمیکنند. آنها موجودی واقعی، سرعت تأمین، سابقه فروشنده و توانایی او در پاسخگویی به نیازهای آینده را هم در نظر میگیرند.
این موضوع برای شرکتها، مدارس، مراکز آموزشی، دفاتر فنی و مجموعههایی که مصرف چاپ مستمر دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند. چون توقف در تأمین میتواند روی روند کاری آنها اثر مستقیم بگذارد.
مواد مصرفی هم از همین شرایط تأثیر میگیرند
وابستگی بازار چاپ تنها به خود دستگاه محدود نمیشود. کارتریج، تونر، درام و سایر قطعات مصرفی هم از همان مسیرهایی عبور میکنند که دستگاه اصلی از آن عبور میکند.
به همین دلیل هر اختلالی که در حملونقل ایجاد شود، میتواند روی دسترسی به این محصولات هم اثر بگذارد. گاهی حتی شرایطی ایجاد میشود که خود دستگاه در بازار موجود است اما تهیه برخی مواد مصرفی آن با دشواری بیشتری انجام میشود.
برای مجموعههایی که حجم چاپ بالایی دارند، این مسئله اهمیت زیادی دارد. چون هزینه و دسترسی به مواد مصرفی در بلندمدت حتی از قیمت اولیه دستگاه هم مهمتر میشود.

چرا بعضی تأمینکنندگان در شرایط سخت موفقتر عمل میکنند؟
بازار همیشه در شرایط باثبات قرار ندارد و گاهی یک اتفاق جدید میتواند روند تأمین را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین فضایی، شرکتهایی موفقتر هستند که موجودی خود را بهتر مدیریت کنند و برنامه مشخصی برای تأمین داشته باشند.
مشتری هم معمولاً این تفاوت را بهخوبی متوجه میشود؛ مخصوصاً زمانی که تجربه تأخیر در تحویل یا کمبود کالا را داشته باشد. به همین دلیل در شرایط سخت، اعتماد بیشتر از هر زمان دیگری به ثبات در تأمین و کیفیت خدمات وابسته میشود.
نتیجهگیری
جنگها و بحرانهای منطقهای روی بازار انرژی یا کالاهای استراتژیک اثر نمیگذارند. بازار پرینتر هم به دلیل وابستگی گسترده به شبکه جهانی تأمین، از این تحولات تأثیر میپذیرد. چیزی که امروز اهمیت بیشتری پیدا کرده، تولید کالا نیست؛ بلکه توانایی رساندن آن به بازار در زمان مناسب است.
هنگام انتخاب تأمینکننده، موضوع فقط مشخصات فنی یا قیمت نیست. مجموعهای که بتواند موجودی پایدار، زمان تحویل قابل اتکا و زنجیره تأمین منظم داشته باشد، در شرایط فعلی مزیت خواهد داشت. چون در بازاری که عدم قطعیت بیشتر شده، مسیر رسیدن کالا گاهی به اندازه خود کالا اهمیت پیدا میکند.






