نکات ضروری در انتخاب درایو صنعتی | ۵ اشتباهی که می تواند هزینه ساز شود!

در پروژه های اتوماسیون صنعتی، انتخاب درایوهایی که علاوه بر کنترل سرعت، از قابلیت های پیشرفته مانند کنترل برداری بدون سنسور (VSC)، ورودی و خروجی های قابل تنظیم، امکانات ارتباطی با سیستم های کنترلی برخوردار باشند، در ارتقای راندمان سیستم اهمیت دارد. انتخاب اصولی درایو می تواند باعث بهبود عملکرد موتور، بهینه سازی مصرف انرژی و افزایش عمر کاری تجهیزات شود. به همین دلیل، قصد داریم به بررسی نکات فنی جهت انتخاب درایو و ۵ اشتباه رایج بپردازیم، که عدم توجه به آن ها می تواند هزینه اضافی ایجاد کند.
راهنمای انتخاب درایو؛ چه عواملی را باید بررسی کرد؟
انتخاب یک درایو مناسب تنها با بررسی توان موتور انجام نمی شود هر سیستم صنعتی شرایط کاری متفاوتی دارد. در واقع، درایو باید متناسب با نیاز واقعی صنایع (کوچک تا بزرگ) انتخاب شود؛ زیرا یک مدل که برای یک کاربرد، عملکرد مناسبی دارد ممکن است در کاربری دیگر نتواند نیازهای فنی را به صورت دقیق برطرف کند. این موارد به شرح زیر است.
تطابق مشخصات درایو با الکتروموتور
یکی از موارد مهم انتخاب درایو فرکانس متغیر، توجه به مشخصات پلاک موتور است. پارامترهایی مانند توان موتور، ولتاژ، فرکانس کاری و خصوصا جریان اسمی موتور باید به دقت بررسی شود. در واقع انتخاب و خرید درایو تنها براساس توان الکتروموتور، می تواند باعث انتخاب ظرفیت نامناسب شود؛ زیرا دو موتور با توان مشابه ممکن است به علت تفاوت در بازدهی یا شرایط عملیاتی، جریان متفاوتی داشته باشند. بنابراین در اکثر کاربردهای صنعتی، توان درایو مطابق با جریان کامل بار موتور (FLA) بررسی می گردد.
توجه به نوع بار و شرایط عملکرد سیستم
یکی دیگر از پارامترهای ضروری در انتخاب اینورتر مربوط به نوع بار است. تجهیزات صنعتی عملکردهای متفاوتی دارند و میزان گشتاور مورد نیاز آن ها در زمان راه اندازی ممکن است متفاوت باشد. به طور مثال پمپ و فن ها معمولا در دسته بارهایی با گشتاور متغیر قرار دارند اما تجهیزاتی مانند کمپرسورها، نوار نقاله و ماشین آلات انتقال مواد عمدتا به گشتاور ثابت و توانایی تحمل اضافه بار بیشتری نیاز دارند.
انتخاب روش کنترل براساس نیاز پروژه
درایوها با روش های کنترل برداری مختلفی مانند V/F، کنترل برداری بدون سنسور و کنترل حلقه بسته کار می کنند. انتخاب روش مناسب به عواملی مانند میزان دقت مورد نیاز، سرعت پاسخ دهی و گشتاور مورد نیاز دستگاه وابسته است. به عنوان مثال در یک فن صنعتی که هدف اصلی تنظیم سرعت چرخش، با توجه به نیاز سیستم است، روش V/F می تواند انتخاب مناسبی باشد اما برای سیستم نوار نقاله که باید با سرعت مشخص حرکت کند یا در هنگام تغییر بار، سرعت خود را دقیق حفظ کند، کنترل برداری بدون سنسور یا کنترل حلقه بسته می تواند عملکرد بهتری ارائه دهد.
ارتباط درایو با تجهیزات کنترلی؛ نکته ای که نباید نادیده گرفت
در اکثر پروژه های صنعتی، کنترل دور موتور به تنهایی کار نمی کند و در کنار تجهیزاتی مانند PLC، اچ ام آی و سنسورها قرار می گیرد. به همین دلیل هنگام انتخاب درایو باید بررسی شود که آیا امکان ارتباط آن با دیگر تجهیزات وجود دارد و اینکه در آینده با توجه به نیاز سیستم قابلیت توسعه را دارد؟
برای مثال، فرض کنید یک موتور توسط درایو کنترل می شود و در ادامه پروژه قرار است یک شستی توقف اضطراری یا یک سنسور تشخیص وضعیت نیز به سیستم اضافه شود. در این شرایط درایو باید ورودی مناسب برای دریافت سیگنال از این تجهیزات داشته باشد. به همین ترتیب، اگر قرار باشد درایو، فرمانی به تجهیز دیگری ارسال کند وجود خروجی مناسب اهمیت دارد. بنابراین تعداد و نوع ورودی و خروجی های دستگاه کنترل دور موتور باید هماهنگ با نیاز فعلی و توسعه احتمالی سیستم انتخاب شود.
۵ اشتباه رایج در انتخاب درایو؛ از خرید نامناسب تا توقف خط تولید
- عدم توجه به نوع موتور
- توجه نکردن به کاهش توان درایو در شرایط محیطی
- انتخاب نادرست مدل درایو؛ اختلال و کاهش عملکرد سیستم
- نادیده گرفتن کیفیت برق و هارمونیک ها
- عدم سازگاری الکتروموتور با درایو
عدم توجه به نوع موتور
یکی از اشتباهات در انتخاب درایو، توجه نکردن به نوع موتور است. موتورهای مختلفی در کاربری ها استفاده می شوند که روش کنترل آن ها می تواند با هم متفاوت باشد. به عنوان مثال، موتورهای آسنکرون (القایی) و سنکرون مشابه هم توسط درایو کنترل نمی شوند؛ بنابراین هر درایوی برای کنترل هر نوع موتور قابل استفاده نیست. فرض کنید در یک کمپرسور صنعتی به جای موتور القایی معمولی، از موتور سنکرون استفاده شده باشد. در این حالت نمی توان فقط با توجه به توان موتور یک درایو انتخاب کرد. زیرا باید درایو طوری طراحی شده باشد که بتواند موتور سنکرون را کنترل کند و تنظیمات آن نیز با توجه به نوع موتور انجام شود. بنابراین، نوع موتور باید پیش از انتخاب درایو بررسی شود؛ حتی اگر توان و ولتاژ موتور با اطلاعات فنی درایو سازگار باشد.
توجه نکردن به کاهش توان درایو در شرایط محیطی
به نقل از راک کنترل :
ظرفیت واقعی اینورتر میتواند تحت تأثیر عواملی مانند ارتفاع محل نصب و دمای محیط قرار بگیرد. به عنوان مثال، درایوی که در شرایط استاندارد توانایی تحمل جریان ۱۰۰ آمپر را دارد، ممکن است در ارتفاع ۲۰۰۰ متر و دمای محیط ۵۰ درجه سانتیگراد، ظرفیت کاری پایینتری داشته باشد. اگر دستگاه کنترل دور موتور بدون در نظر گرفتن این شرایط انتخاب شود، احتمال بروز خطاهای مکرر ناشی از اضافه بار، افزایش مییابد.
برای مثال، در اینورترهای دلتا نیز هنگام انتخاب مدل مناسب باید شرایط محیطی و میزان بار موتور در نظر گرفته شود. فرض کنید برای یک موتور سهفاز، یک اینورتر دلتا با جریان نامی متناسب با موتور انتخاب شده است؛ اما اینورتر در محیطی با دمای بالا یا در ارتفاع زیاد نصب میشود. در چنین شرایطی ممکن است ظرفیت قابل استفاده درایو کاهش پیدا کند و انتخاب اینورتر با ظرفیت بالاتر، راهکار مناسبتری باشد.
منبع : سایت راک کنترل | نمایندگی فروش تجهیزاتاتوماسیون دلتا

انتخاب نادرست مدل درایو؛ اختلال و کاهش عملکرد سیستم
بعضی کاربردهای صنعتی علاوه بر کنترل معمول موتور، به قابلیت ها و تنظیمات خاصی نیاز دارند و استفاده از یک درایو عمومی در این شرایط می تواند باعث شود سیستم عملکرد قابل قبولی ارائه ندهد. به عنوان مثال در آسانسورها، حرکت نرم و هماهنگ موتور در مراحل مختلف جابه جایی اهمیت زیادی دارد و درایو باید با توجه به نیاز این سیستم انتخاب شود. به همین دلیل، بعضی مدل های دستگاه کنترل دور موتور برای کاربردهای خاص طراحی شده اند. برای نمونه، اینورتر اینوت برای سیستم آسانسور سری GD200L را طراحی کرده که قابلیت های متناسب با نیاز این کاربری را ارائه می دهد.

نادیده گرفتن کیفیت برق و هارمونیک ها
در پروژه هایی که چند درایو به یک شبکه برق متصل است باید میزان هارمونیک ایجاد شده توسط درایو در نظر گرفته شود. هارمونیک بالا می تواند باعث افزایش گرمای ترانسفورماتور، ایجاد اختلال در بعضی تجهیزات و کاهش کیفیت برق شود. به همین دلیل وضعیت هارمونیک شبکه باید قبل از انتخاب نهایی درایو صورت گیرد تا در آینده هزینه اضافی برای رفع ایرادات برق ایجاد نشود.
بی توجهی به شرایط کار موتور با درایو
باید موتور و درایو از نظر اطلاعات فنی سازگار باشند. بکارگیری موتورهای معمولی در شرایطی که نیاز به کارکرد مداوم با درایو است، می تواند باعث افزایش دما و کاهش عمر عایق بندی موتور شود. بنابراین لازم است قبل از تهیه و نصب درایو، پارامترهایی مانند کلاس عایقی موتور، طول کابل و شرایط کاری آن در نظر گرفته شود.
نتیجه گیری
با توجه به مواردی که قبل تر به آن ها پرداختیم، انتخاب و خرید درایو صنعتی نیاز به بررسی مجموعه ای از عوامل مانند مشخصات موتور، نوع بار، روش های کنترلی، شرایط محیطی و… دارد و عدم رعایت این نکات می تواند راندمان سیستم را تا حد زیادی کاهش دهد و هزینه های بالایی را ایجاد کند.




